Geld (opnemen) en de wisselkoers in Cuba

Geld (opnemen) en de wisselkoers in Cuba

De laatste tijd komen er steeds meer berichten van reizigers die klagen over het hoge prijsniveau op Cuba. De oorzaak ligt in de twee wisselkoersen die ontstonden met de valutahervorming in Cuba. Waardoor de informatie uit vele reisgidsen over geld op Cuba achterhaald raakte. 

Valuta en wisselkoers in Cuba

Met de afschaffing van de convertibele peso (CUC) is de Cubaanse peso (CUP) sinds 1 januari 2021 de enige nationale munteenheid. De officiële wisselkoers is vastgesteld op 24 CUP per Amerikaanse dollar. De wisselkoers ten opzichte van de euro ligt op 30 CUP per EURO. Dit tarief wordt gehanteerd bij staatswisselkantoren (CADECA) en bij het gebruik van geldautomaten.

Veel alledaagse goederen worden nu echter alleen verkocht in valutawinkels. Waarvan er ongeveer 100 op het eiland zijn . Alleen kaartbetalingen worden daar geaccepteerd en de prijzen zijn aangegeven in Amerikaanse dollars (in Cuba genaamd MLC, “moneda libremente convertible”, d.w.z. vrij inwisselbare valuta). De doorverkoop van producten uit deze winkels is een populair ‘verdienmodel’ geworden voor mensen met toegang tot deviezen op het eiland. Waar de staat weinig tegen kan doen. Mensen die speciaal met dit doel naar deze winkels gaan, hebben zelfs hun eigen benaming: “Revendedores”, zogenaamde wederverkopers.

De constante overmatige vraag in de pesohandel (die tijdens de economische crisis van vorig jaar verslechterde) zette de Cubaanse peso onder druk en creëerde een informele valutamarkt. Het begon aanvankelijk met een koers van ongeveer 50 perso per EUR en bleef in de loop van 2021 stijgen. De informele wisselkoers ligt momenteel tussen de 83 en 90 peso per EUR. Alle vreemde valuta, inclusief Zwitserse franken en Britse ponden, worden gekocht bij informele geldwisselkantoren en ingewisseld voor peso’s. Vrijwel elke Cubaan met toegang tot deviezen gebruikt deze route langs de CADECA. Hoewel ruilhandel op straat officieel verboden is, wordt het in de praktijk getolereerd. Desalniettemin moet je als bezoeker van Cuba met enige discretie met het onderwerp omgaan.

Dus wat betekent dit voor reizigers?

Als toerist betaal je in Cuba (behalve hotels en wisselkantoren waar kaartbetaling is toegestaan) met Cubaanse peso’s. Als u deze bij de bank wisselt of uit een geldautomaat haalt, krijgt u de officiële wisselkoers van 30 CUP per EUR. Veel prijzen (met name voor restaurants, taxi’s, diensten en op markten) zijn echter gebaseerd op het informele verloop van de markt. Voorbeeld: een pizza die in 2019 misschien 140 pesos kostte (toen zo’n € 5), is nu geprijsd op 400 pesos. Met de officiële wisselkoers is dit €15, maar op de informele markt gewisseld is dit slechts €4. 

Het is daarom aan te raden om voor de hele reis voldoende contant geld mee te nemen. Het is ook mogelijk om op straat geld te wisselen, maar het is het beste om contact op te nemen met mensen die je kent en bijvoorbeeld eerst te informeren bij de accommodatie voordat je naar de dichtstbijzijnde straatverkoper gaat. Het risico op het ontvangen van vals geld is in principe aanwezig, maar is momenteel relatief laag. Veel taxi’s en casa’s willen direct in euro’s of Amerikaanse dollars betaald worden. Je krijgt dan peso’s als wisselgeld, maar tegen een slechter tarief. Officieel kunnen transacties sowieso alleen in peso’s worden verwerkt. Het is daarom raadzaam om de meegebrachte vreemde valuta eenmalig of in meerdere etappes zo voordelig mogelijk om te wisselen en vervolgens overal met peso’s te betalen .

Dollars of Euro’s, wat is beter? Steeds komt de vraag op of het niet beter is om dollars mee te nemen naar Cuba in plaats van euro’s. Het is niet zo. Hoewel beide valuta’s probleemloos kunnen worden gewisseld, is de euro nog populairder geworden als deviezenreserve. De reden hiervoor is dat sinds juni 2021 Amerikaanse dollars niet meer op Cubaanse MLC-rekeningen kunnen worden gestort en dus niet meer kunnen worden gebruikt voor aankopen in valutatransacties. Iedereen die toegang heeft tot euro’s, Zwitserse franken of Britse ponden, zou deze valuta moeten gebruiken en zich geen zorgen hoeven te maken over dollars in Cuba.

Wat te doen als u geen geld meer heeft?

Natuurlijk kunt u altijd naar de geldautomaat of naar het bankkantoor te gaan, waar je tegen het officiële tarief geld kunt opnemen met een internationale creditcard (zowel Visa als Mastercard). Het is echter beter om uw reisbudget zo in te plannen dat u deze mogelijkheid niet hoeft te gebruiken.

De hele zaak kan niet blijvend zijn, toch?

Nee, dat kan en wil niemand. Daar zijn alle economen het over eens. Door het huidige tekort aan deviezen is het vermogen van de overheid om de valuta te controleren echter beperkt. De situatie doet denken aan het begin van de jaren negentig, toen ook de peso kelderde als gevolg van de toenmalige economische crisis. Het duurde enkele jaren voordat er weer een uniforme wisselkoers kon komen, wat destijds werd bereikt met de invoering van het dubbele muntsysteem. Nu zal het pad anders zijn. Het voorstel voor de afschaffing van de rigide koers van 30 CUP per EUR, ligt op tafel. Maar wanneer precies de eerste stappen in deze richting zullen worden gezet, staat nog in de sterren.